De kippen bij Wijkboerderij Wachterlied

Welkom bij de kippen. Voordat je hier aankwam, heb je de kippen misschien al gehoord of zelfs gezien in de tuin.  Kippen leven in sociale groepen - dat noemen we een toom. In onze tuin en het kippenverblijf wonen onze hennen samen met één haan. Er heerst een sterke hiërarchie, de pikorde. De haan staat bovenaan en krijgt als eerste voedsel. De alfahen in onze toom is op dit moment Olivia. Olivia is een Noord-Hollandse Blauwe en een wat oudere, bedachtzame dame. Ze wordt door de anderen gerespecteerd. De rangorde onder de hennen kan veranderen. Dat is afhankelijk van hun leeftijd, gezondheid en persoonlijkheid. Er is altijd maar één haan in een toom, omdat mannetjes vechten om de controle over de groep te krijgen. Hanen zijn groter dan hennen en een belangrijk verschil is dat ze sporen aan hun poten hebben. Sporen zijn lange, scherpe klauwen die aan de achterkant van hun poten groeien. Ze gebruiken deze als wapens om te vechten en hun hennen te beschermen tegen roofdieren of rivaliserende mannetjes. Onze haan, Ari, is een grote witte Brabanter met lange witte staartveren. Dit bijzondere kippenras behoort tot de oudste rassen van Nederland. Al meer dan vierhonderd jaar lopen deze kippen rond op boerderijen in Brabant. Je vindt ze dan ook terug op eeuwenoude schilderijen. Ari is het luidst te horen, want het is de taak van een haan om alert te zijn op gevaar en de hennen te waarschuwen wanneer hij een potentiële bedreiging ziet. 

We hebben ook een Brabanter kip in de groep, een grijze hen genaamd Kelly. Zij heeft grijze veren bovenop haar kop die een pompon vormen. Ze is schuwer dan de andere hennen en blijft vaak dicht bij Ari. De andere hennen zijn Ruth, een Welsummer hen met gouddonkerbruine veren.  Freckle, een kleine wit met zwart gespikkelde Bonte Leghorn en Autumn, een Friese hen met lichtere goudbruine veren. Deze 4 hennen kwamen in april 2025 bij Ari en Kelly wonen, omdat een ondernemer uit de buurt een nieuw plekje voor hen zocht. Omdat de nieuwkomers nieuwsgieriger en avontuurlijker zijn, hebben ze Ari en Kelly veel geleerd.  Ze zijn speelser geworden en hebben zelfs geleerd hoe ze de zelfvoederbak moeten gebruiken. Dit  is een metalen bak gevuld met brokjes - voerpellets genaamd - die opengaat als een kip op de groene trede staat. Zo’n bak zorgt ervoor dat muizen en ratten niet met de kippen kunnen mee-eten.

In het verblijf staat veel kippenmeubilair, zoals een picknicktafel, een schommel, takken en zitstokken. Kippen slapen het liefst hoog, omdat dit veel veiliger aanvoelt. In het wild zouden ze, als ze op de grond slapen, kwetsbaar zijn voor roofdieren.

De bodem van het hok is bedekt met zand, en de kippen vinden het heerlijk om in het zand te spelen en op zoek te gaan naar voedsel: graan en meelwormen. Kippen baden ook in het zand, door met hun poten een ondiep gat te krabben. Daar gaan ze in liggen en rollen, waarbij ze hun vleugels gebruiken om het zand over hun lichaam te gooien. Dit stofbaden helpt om de veren gezond en schoon te houden.

In het nachtverblijf, dat zich aan de rechterkant van het kippenverblijf bevindt, is het 's zomers donker en koel en 's winters aangenaam warm, dankzij een warmtelamp. Het nachtverblijf heeft meerdere zitstokken waar de kippen 's nachts slapen. Ook zijn er legnesten voor de hennen, waar ze hun eieren in leggen. De hennen leggen bijna iedere dag wel een ei, al varieert dat per dag en per hen. 

De kippen krijgen dagelijks verrijking aangeboden, om ze aan te moedigen naar hun voedsel te zoeken, problemen op te lossen en te spelen. In hun verblijf geven de dierenverzorgers de kippen verse kruiden, planten en lekkernijen. Je kunt de dierenverzorgers vragen welke verrijking de kippen vandaag hebben gehad. Het kan een spiegel zijn, zodat ze zichzelf kunnen zien. Of een bal gevuld met graan om mee te spelen, of zelfs een muziekinstrument.

De meest opwindende verrijking voor onze kippen is de vrijheid om de natuurtuin te verkennen. In de tuin tegenover het kippenhok genieten ze ervan om in de aarde te wroeten, hun eigen planten, bessen en insecten te zoeken, en nieuwe paadjes en geuren te ontdekken.